Dom Mikołaja Kopernika, będący częścią Muzeum Okręgowego w Toruniu, planuje kolejną edycję przeglądu filmowego pod nazwą „Ale Kosmos!”. Wydarzenie odbędzie się w sobotę, 19 września 2026 roku, o godzinie 11:00 w kinie muzealnym. Temat tegorocznej edycji to „Czy jesteśmy sami?”, który koncentruje się na poszukiwaniu odpowiedzi na pytanie o nasze miejsce we Wszechświecie. W programie przewidziano projekcje dwóch filmów science fiction – ukraińskiego „U Are the Universe” (2024) oraz polskiego „Dziwnie być człowiekiem” (2025). Filmy te będą punktem wyjścia do dyskusji na temat samotności, sztucznej inteligencji oraz granic ludzkiego poznania.
„Ale Kosmos!” to cykl filmowych spotkań z gatunku science fiction, który rozpoczął się w 2019 roku. Przegląd prezentuje różnorodne wizje przyszłości, kosmosu, a także rozwoju technologii i nauki, koncentrując się na miejscu człowieka we Wszechświecie. Każda edycja skupia się na innym temacie, wykorzystując kino fantastycznonaukowe do rozmów o współczesnym świecie oraz humanistycznych lękach i pragnieniach.
Przegląd jest okazją do spotkania dla osób zainteresowanych nauką, astronomią, kulturą popularną oraz fantastyką, pokazując jak science fiction odzwierciedla nasze obawy i ambicje w kontekście przyszłości oraz teraźniejszości.
Tegoroczna edycja „Ale Kosmos!” stawia jedno z najbardziej intrygujących pytań – czy człowiek jest sam we Wszechświecie? Pytanie to, dotyczące istnienia innych światów i form życia, towarzyszy ludzkości od wieków. Postęp w nauce sprawił, że stało się ono przedmiotem poważnych badań astronomicznych i astrobiologicznych. Nasze poszukiwania planet pozasłonecznych oraz sygnałów z potencjalnych cywilizacji nadają temu pytaniu nowy kontekst.
Kino science-fiction odgrywa istotną rolę w kształtowaniu wyobrażeń na temat kontaktu z innymi cywilizacjami, ukazując kosmos jako przestrzeń do odkryć, ale także jako symbol ludzkiej potrzeby komunikacji oraz poszukiwania sensu. Nowoczesne filmy często poruszają kwestie związane z sztuczną inteligencją oraz nowymi technologiami, stawiając pytania o przyszłość człowieka w tych realiach.
Dom Mikołaja Kopernika jako przestrzeń dyskusji o Wszechświecie
Dom Mikołaja Kopernika to idealne miejsce na takie spotkania, które nawiązują do odkryć uczonego, które na zawsze zmieniły nasze postrzeganie miejsca Ziemi i człowieka w kosmosie.
Myślenie o kosmosie było obecne w kulturze od wieków. Rozwijało się od mitologii do obserwacji i badań filozoficznych, a w dobie nowożytnej przekształciło się w systematyczne studia astronomiczne. Fantastyka naukowa stała się nowoczesnym odzwierciedleniem tej myśli, łącząc wiedzę naukową z wyobraźnią.
Przegląd „Ale Kosmos!” ma potencjał stać się regularnym wydarzeniem kulturalnym, które wykorzystuje film jako platformę do analizowania relacji między człowiekiem a Wszechświatem. W kontekście Kopernika, pytanie o jedność lub samotność człowieka w kosmosie zyskuje szczególne znaczenie.
Program wydarzenia
11:00 – Powitanie gości i otwarcie przeglądu
11:05–12:45 – Projekcja filmu „U Are the Universe”, reż. Pavlo Ostrikov, Ukraina, 2024
Film przedstawia historię ukraińskiego kosmicznego kierowcy, który po katastrofie staje się prawdopodobnie ostatnim człowiekiem we Wszechświecie. Jego samotność zostaje przerwana przez sygnał z odległej stacji kosmicznej. Film bada tematy samotności, kontaktu i natury człowieczeństwa w obliczu nieobecności innych ludzi.
12:45–13:00 – Przerwa
13:00–13:15 – Projekcja filmu „Dziwnie być człowiekiem”, reż. Jan Grabowski, Polska, 2025
Ten krótkometrażowy film osadzony w roku 2194 eksploruje świat, w którym transfer między rzeczywistością cyfrową a fizyczną stał się normą, a sztuczne inteligencje mogą przejmować ludzkie ciała. Odnosi się do tematów literatury Stanisława Lema i Philipa K. Dicka, poruszając granice człowieczeństwa i relacje między ludźmi a ich technologicznymi twórcami.
Połączenie obydwu filmów stwarza możliwość analizy pytania o „Innego” z dwóch punktów widzenia: istnienia życia pozaziemskiego oraz zdolności tworzenia własnych form inteligencji.
Wstęp wolny.