Wyrok Sądu Okręgowego w Bydgoszczy w pełni wspiera stanowisko Gminy Miasta Toruń w sprawie dotyczącej rozliczeń za gospodarkę odpadami komunalnymi. Decyzja z dnia 17 czerwca 2026 roku potwierdza obowiązywanie porozumienia podpisanego w 2009 roku pomiędzy Gminą Miasta Toruń a Miastem Bydgoszcz.
Sprawa ta jest precedensem w skali kraju, ponieważ dotyczy sytuacji, w której Miasto Bydgoszcz jednostronnie zakwestionowało ważność umowy dotyczącej wspólnego projektu budowy spalarni odpadów komunalnych, mimo że obie gminy współpracowały na podstawie tego porozumienia od 2016 roku.
Porozumienie z 29 października 2009 roku dotyczyło budowy i eksploatacji Zakładu Termicznego Przekształcania Odpadów Komunalnych dla Bydgosko-Toruńskiego Obszaru Metropolitalnego, na który obu miastom przyznano dofinansowanie w wysokości 255,8 mln zł z Unii Europejskiej. Kluczowym warunkiem uzyskania środków unijnych było długoterminowe porozumienie.
W założeniach porozumienia z 2009 roku zapisano:
- Wprowadzono jednakową cenę za zagospodarowanie 1 tony odpadów dla obu miast,
- Ustalono konieczność wspólnego uzgadniania tej ceny,
- Przewidziano wspólne pokrywanie kosztów, w tym transportu oraz funkcjonowania Stacji Przeładunkowej Odpadów.
Powody podjęcia sprawy w sądzie powszechnym
W sprawie narosło wiele niejasności, gdy w listopadzie 2022 roku Bydgoszcz zakwestionowała ważność porozumienia i zapowiedziała możliwość wstrzymania przyjmowania odpadów z Torunia od 1 stycznia 2023 roku. W obliczu tego zagrożenia, Gmina Miasta Toruń podjęła negocjacje by zapewnić ciągłość systemu gospodarowania odpadami.
17 marca 2023 roku Gmina Miasta Toruń złożyła pozew do Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie.
Nowe porozumienie podpisane pod koniec marca 2023 roku przeniosło pełne koszty funkcjonowania Stacji Przeładunkowej oraz transportu odpadów na Toruń, a także wprowadziło mniej korzystny model rozliczeń. Zastrzeżono jednak, że Toruń ma prawo do modyfikacji treści umowy zgodnie z wyrokiem sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny we wrześniu 2023 roku odrzucił pozew z powodów formalnych, nie podejmując się jednak oceny merytorycznej sprawy. Niedawno Sąd Okręgowy w Bydgoszczy rzetelnie zbadał sprawę, wydając korzystny dla Torunia wyrok.
Znaczenie wyroku
Orzeczenie sądu z czerwca 2026 roku stwierdza, że porozumienie z 2009 roku jest w dalszym ciągu wiążące dla obu stron, a zasady rozliczeń są nadal aktualne. Sąd uznał, że Stacja Przeładunkowa Odpadów w Toruniu pozostaje „bramą” do systemu, a umowa ma charakter długoterminowy i nie może zostać wypowiedziana przed 2039 rokiem.
Warto przypomnieć, że decyzja Bydgoszczy z 2022 roku wymusiła na Toruniu podpisanie nowego porozumienia, co w skali roku zwiększyło koszty dla Torunia o 4,1 miliona zł.
Wyrok jest nieprawomocny, a strona bydgoska ma prawo do odwołania. Gmina Miasta Toruń oczekuje potencjalnych dalszych kroków prawnych ze strony Bydgoszczy, dysponując jednak silnym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, które potwierdza obowiązywanie porozumienia z 2009 roku.