2 października to pamiętny dzień w historii Polski, oznaczający zakończenie walk Powstania Warszawskiego. W biografii Elżbiety Zawackiej, legendarnej cichociemnej, jest to moment, który podkreśla jej bohaterstwo oraz początek kolejnej, niebezpiecznej misji w służbie kraju.
W trakcie 63 dni powstania Elżbieta Zawacka działała w Wojskowej Służbie Kobiet przy Komendzie Głównej Armii Krajowej, gdzie koordynowała pomoc medyczną i organizowała transport żołnierzy oraz łączników, a także zapewniała zaopatrzenie dla walczących jednostek.
2 października 1944 roku, w uznaniu jej zasług, Dowódca Armii Krajowej, gen. dyw. Tadeusz Komorowski, na wniosek Marii Wittek, awansował ją do stopnia kapitana.
Dla wielu żołnierzy kapitulacja oznaczała zakończenie walk i niewolę, jednak Zawacka podjęła inny krok. Dzięki swojej wiedzy i doświadczeniu w łączności zagranicznej, otrzymała rozkaz opuszczenia miasta razem z cywilami. Następnego dnia wyszła z ruin Warszawy, aby odtworzyć zniszczoną sieć łączności i kontynuować walkę o wolność Polski.
Toruń pamięta o swojej bohaterce
Po wojnie Elżbieta Zawacka wróciła do Torunia, gdzie zaangażowała się w działalność naukową na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika oraz w tworzenie archiwum Pomorskiej Armii Krajowej, obecnie znanej jako Fundacja Generał Elżbiety Zawackiej.
W Toruniu oddawane są jej różne honory:
- Honorowe Obywatelstwo Miasta Torunia: Przyznane w 1992 roku za zasługi wojenne i wkład w rozwój nauki.
- Most Drogowy im. gen. Elżbiety Zawackiej: Nowoczesna przeprawa przez Wisłę otwarta w grudniu 2013 roku, to największa powojenna inwestycja w mieście.
- Pomnik Pani Generał: Zlokalizowany przy ulicy Podmurnej, przedstawia Zawacką w relaksującej pozycji przy stoliku.
- Biblioteka Pedagogiczna im. gen. bryg. prof. Elżbiety Zawackiej: Regionalna biblioteka wspierająca edukację pedagogiczną.
- Pani Generał jest patronką szkół: Obejmuje Szkołę Podstawową nr 27 w Kaszczorku oraz Zespół Szkół Ekonomicznych przy ul. Grunwaldzkiej.
Odwaga i poświęcenie Elżbiety Zawackiej są przypominane 2 października, kojarząc ją z niezłomnością i poświęceniem dla Ojczyzny oraz rodzimego Torunia.